Gösteriş dinen caiz mi ?

Shib

New member
**Gösteriş Dinlenir mi? Toplumsal Cinsiyet ve İslam'da Gösteriş Anlayışı Üzerine Bir Değerlendirme**

Siz hiç düşündünüz mü, "Gösteriş dinen caiz mi?" sorusu üzerine kafa yorarken, toplumsal yapımızın ve bireysel inançlarımızın aslında bu sorunun cevabını nasıl şekillendirdiğini? Bu yazıya başlarken kendi içimde bu soruya verdiğim cevabın aslında kişisel bir yansıma olduğunu fark ettim. Çünkü dini sorular sadece teorik olarak değil, hayatımızdaki pratiklerle, toplumun bizden bekledikleriyle ve çoğu zaman kendimizi birileriyle kıyasladığımızda anlam buluyor. Peki, gösteriş yapmanın dinen caiz olup olmadığını anlamak için önce neden gösteriş yapıyoruz, bunu sorgulamalı mıyız? Yazının devamında, toplumsal cinsiyet bağlamında erkeklerin ve kadınların gösteriş anlayışları üzerinden bir değerlendirme yapacağım.

**Gösterişin Dini Boyutu: Temellere İnmek**

İslam’da gösteriş, "riya" olarak tanımlanır ve bu, kişinin amacının Allah’a değil, insanlar arasında takdir görmek olması anlamına gelir. Bu, kesinlikle hoş karşılanmaz. Ayetler ve hadisler, insanın sadece Allah’a yönelmesi gerektiğini vurgular. Her türlü gösteriş, samimi bir ibadet anlayışından uzaklaşma anlamına gelir. Bu bağlamda, sadece toplumsal normları, kültürel kalıpları ve kişisel ego tatminini düşünerek yapılan her şey dinen doğru olmayabilir. Peki, gerçekten gösteriş sadece ego tatmini midir, yoksa insanlar bazen farklı sebeplerle de gösteriş yapabilir mi?

**Erkeklerin Gösteriş Yapma Stratejileri: Çözüm ve Başarı Odağı mı?**

Erkeklerin gösteriş yapma eğilimleri, genellikle başarı odaklıdır. İş dünyasında, ailede veya sosyal çevrede gösterilen başarı, erkekler için bir tür kimlik inşası olabilir. Bu, toplumda saygınlık kazanmanın bir yolu olarak görülebilir. Hangi araçlarla başarıya ulaştıkları ise ikinci planda kalır. Başarılı olmanın bir biçimi olarak zenginlik, güç, konum gibi unsurlar öne çıkabilir. Ama bu başarıya dayalı gösteriş, aynı zamanda bir çözüm odaklı yaklaşımın da ürünüdür. Erkekler, işlerini iyi yapmak, maddi olarak güçlü olmak ve prestij kazanmak istediklerinde, bu onlara daha fazla takdir kazandırabilir. Ancak sorulması gereken soru şu: Erkeklerin başarıya dayalı gösteriş yapmalarındaki niyet sadece başkalarının onayını almak mı, yoksa toplumun onlara yüklediği başarı normlarına uygun bir yaşam sürmek mi?

Toplumsal olarak erkeklerin daha fazla "başarı odaklı" yaşaması beklenir. Bu da gösterişin, başkalarına faydalı bir şey gösterme ve sağlama arzusuyla harmanlanmış bir çözüm arayışıdır. Erkekler, toplumda “daha iyi” olma çabası gösterirken, aynı zamanda kendi içlerinde bir egoyu tatmin etme dürtüsüyle de başa çıkmak zorundadır.

**Kadınların Gösterişi: Empati ve İlişkilerle Bağlantılı mı?**

Kadınlar için gösteriş yapma eğilimleri, daha çok empatik ve ilişkisel bir bağlamda şekillenir. Gösterişin, başkalarına kendini beğendirme, dikkat çekme veya ilişki kurma amacı güdüldüğü sıkça görülür. Kadınlar genellikle sosyal ilişkilerinde "doğal" bir çekicilik veya şefkat gösterme arayışı içindedirler. Kıyafet, makyaj, saç biçimi gibi unsurlar, kadınların toplumsal kabul görme, toplulukta saygınlık kazanma ve bireysel ilişkilerini güçlendirme aracı haline gelir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, kadınların gösterişi çoğu zaman "ilişkilerde güçlü olma" stratejisiyle bağdaştırmasıdır. Gösteriş yapmak, bir nevi toplumsal onay alma çabası olarak da görülebilir. Peki, bu gösteriş gerçekten sadece ilişkisel bağlar kurmak için mi yapılır, yoksa kadının da özsaygısı ve bireysel tatmini burada rol oynar mı?

Kadınların gösterişe yönelik yaklaşımlarının, toplumsal cinsiyet normlarına dayanarak şekillendiğini gözlemlemek mümkündür. Gösteriş yaparken kadınlar genellikle başkalarına hizmet etme, başkalarının takdirini kazanma ve toplumsal bağları güçlendirme isteği taşır. Bu, sadece bir egoyu tatmin etme veya dikkat çekme isteğinden ziyade, toplumsal yaşamda güçlü kalma, ilişkileri derinleştirme ve bağ kurma çabası olarak ele alınabilir.

**Gösterişin Dinen Değeri: İslam’ın Bakışı ve Toplumsal Yansıması**

Dinin gösterişe bakışı, kişisel niyetle doğrudan ilgilidir. Eğer bir kişi, Allah rızası için herhangi bir şey yapıyor ve niyetinde gösteriş yoksa, bu zaten doğru bir tutumdur. Ama gösterişin peşinden gitmek, o şeyin özünden uzaklaşmak ve insanları etkilemek amacıyla yapılmak isteniyorsa, o zaman bu istenen amacın dinen hoş karşılanmadığını biliyoruz. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, gösterişin sadece maddi bir gösteriş değil, duygusal bir gösteriş de olabileceğidir. İnsanlar duygusal bir değer arayışı içinde, bir başkasına kendini beğendirme ve takdir edilme isteği duyabilirler.

Toplumun, kişileri sürekli olarak kıyaslaması, kişisel değer ve başarı anlayışını şekillendiriyor. Dinen bu gösterişin yanlış olduğunu bilecek olsa da, toplumun dayattığı normlarla yüzleşmek de zor olabilir. Gösteriş yapmanın temelinde toplumsal kabul görmek, başkalarına kendini beğendirme arzusu olsa da, zaman zaman bu isteklerin toplumda kabul görme ve bireysel olarak tatmin olma gibi daha derin motivasyonları olabilir.

**Sorular: Gösteriş Yapmanın Derinlikleri?**

1. Gösteriş yapmanın, dini açıdan asıl problemi nedir? Sadece niyet mi önemlidir yoksa davranışların toplumsal etkileri de dikkate alınmalı mı?

2. Erkeklerin başarı odaklı gösterişi, kadınların ise ilişkisel odaklı gösterişi, toplumsal normlara ne kadar bağlıdır?

3. Gösteriş, toplumsal kabul arayışından mı, yoksa kişisel tatmin arzusundan mı daha çok etkileniyor?

4. Gösterişin, kişisel değerleri yansıttığını ve bir anlamda insanın iç dünyasının dışa vurumu olduğunu savunmak mümkün mü?

Bu yazıyı okuduktan sonra, gösterişin aslında din ve toplumsal normlar arasındaki çatışmada nerede durduğunu tartışmak, bizlere bu konuda daha net bir perspektif sunabilir.
 
Üst